ΕΕ: Σερβία και Κόσοβο στο όριο της «πιο επικίνδυνης κρίσης» της τελευταίας δεκαετίας

Η Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο βρίσκονται στα πρόθυρα μιας επικίνδυνης κρίσης, δήλωσε τη Δευτέρα (14 Νοεμβρίου) ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, καλώντας και τις δύο πλευρές να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο του διαλόγου Βελιγραδίου-Πρίστινα που διευκολύνεται από την ΕΕ.

Τα σχόλιά του ήρθαν μετά τις συναντήσεις στο Παρίσι την περασμένη εβδομάδα μεταξύ της ΕΕ, της Γαλλίας και των ηγετών του Κοσσυφοπεδίου και της Σερβίας, όπου οι ελπίδες για μια τριμερή συνάντηση μεταξύ των μακροχρόνιων εχθρών δεν καρποφόρησαν τελικά.

«Ανησυχούμε πολύ για την κατάσταση στα Δυτικά Βαλκάνια», δήλωσε ο Μπορέλ μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ που συζήτησαν την κατάσταση στην περιοχή, προσθέτοντας ότι οι «περιττές και αντιπαραγωγικές εντάσεις» μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας «φτάνουν σε πολύ, πολύ επικίνδυνο επίπεδο» και δημιουργούν μια κατάσταση όπου «βρισκόμαστε δυστυχώς στα πρόθυρα μιας νέας κρίσης».

Αναφερόμενος στις τελευταίες εντάσεις, μίλησε για την πιο σοβαρή και πιο επικίνδυνη κρίση των τελευταίων δέκα ετών και είπε ότι η αποχώρηση των Σέρβων από τους θεσμούς του Κοσσυφοπεδίου δημιούργησε κενό.

«Σε αυτό το κενό μπορεί να συμβεί το χειρότερο, γι’ αυτό και οι δύο πλευρές πρέπει να επιδείξουν μεγαλύτερη ευελιξία», προειδοποίησε ο Μπορέλ.

Η κατάσταση στο βορρά έγινε πιο επισφαλής τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς μέλη της σερβικής κοινότητας παραιτήθηκαν από τα θεσμικά όργανα του Κοσσυφοπεδίου ως ένδειξη αντίστασης στην απαίτηση της κυβέρνησης να έχουν όλα τα αυτοκίνητα που ανήκουν σε πολίτες του Κοσσυφοπεδίου πινακίδες του Κοσσυφοπεδίου.

Η Σερβία αντιτίθεται σε αυτό, καθώς εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου.

«Και τα δύο μέρη πρέπει επειγόντως να δείξουν ετοιμότητα για να βρεθεί ένας τρόπος να μειωθούν αυτές οι εντάσεις. Δεν είναι αποδεκτό κανένα από τα δύο μέρη να παραβιάζει ή να αγνοεί τις υποχρεώσεις του διαλόγου», δήλωσε ο Μπορέλ.

«Οι Σέρβοι του Κοσσυφοπεδίου πρέπει να επιστρέψουν στους θεσμούς. Οι αρχές του Κοσσυφοπεδίου πρέπει να επιδείξουν ευελιξία όσον αφορά τις πινακίδες κυκλοφορίας και να εργαστούν για την εφαρμογή της συμφωνίας για την Ένωση Δήμων Σερβικής Πλειοψηφίας χωρίς καθυστέρηση», πρόσθεσε.

Στην πραγματικότητα, η Πρίστινα ανέβαλε πολλές φορές την αρχική εφαρμογή του κανόνα υπό την πίεση των διεθνών. Παραδέχθηκαν να τον εφαρμόσουν σταδιακά από τον Νοέμβριο έως τον Απρίλιο για να ηρεμήσουν τα νερά. Το επόμενο στάδιο της διαδικασίας με την έναρξη όπου όσοι δεν έχουν αλλάξει πινακίδες θα αντιμετωπίσουν πρόστιμο.

Αναλυτές ασφαλείας έχουν προειδοποιήσει για μια σημαντική κινητοποίηση των Σέρβων στις 21 Νοεμβρίου, με σχέδια να στοχεύσουν σε εκκενωμένα ιδρύματα και να αποκλείσουν δρόμους. Εν τω μεταξύ, ο Σέρβος πρόεδρος συνέχισε να εκτοξεύει απειλές αντίστασης.

Στο πλαίσιο αυτό, ο επικεφαλής διπλωμάτης της ΕΕ ανακοίνωσε ότι οι επικεφαλής διαπραγματευτές από το Βελιγράδι και την Πρίστινα θα μεταβούν σύντομα στις Βρυξέλλες εντός ωρών για να αρχίσουν να εργάζονται για την εξεύρεση τρόπου εξόδου από την κρίση.

Ως πρώτο βήμα αυτής της διαδικασίας, ο εκπρόσωπος του Κοσσυφοπεδίου επρόκειτο να φθάσει για συνομιλίες ήδη από το βράδυ της Δευτέρας.

Η ιδέα είναι να επινοηθεί μια λύση σε αυτή τη διαφορά πριν από τις 21 Νοεμβρίου, όταν η Πρίστινα θα αρχίσει να εφαρμόζει τον κανόνα.

«Το μήνυμα του Συμβουλίου είναι σαφές: χρειαζόμαστε σαφή πρόοδο. (…) Δεν μπορούμε να φτάσουμε σε αυτή την ημερομηνία χωρίς συμφωνία», προειδοποίησε ο Μπορέλ, σημειώνοντας πόσο επικίνδυνη είναι η κατάσταση.

Τα σχόλιά του έρχονται εν μέσω ανησυχιών ότι η ΕΕ δεν έχει τα μέσα να μεσολαβήσει για μια συμφωνία μετά από 11 χρόνια διαλόγου με λίγα συγκεκριμένα αποτελέσματα.

«Εκεί, έχουμε παρουσιάσει μια πρόταση που πρέπει να συζητηθεί ως μια καλή διέξοδος από αυτή την κατάσταση», δήλωσε ο επικεφαλής διπλωμάτης της ΕΕ, ευχαριστώντας τη Γερμανία και τη Γαλλία για την υποστήριξή τους.

Στη Σύνοδο Κορυφής της Διαδικασίας του Βερολίνου στις αρχές Νοεμβρίου, ο Μπορέλ παρουσίασε μια εξελιγμένη πρόταση προς τα μέρη «για να σημειωθεί συγκεκριμένη και μη αναστρέψιμη πρόοδος στο δρόμο προς τη συνολική εξομάλυνση», η οποία υποστηρίχθηκε από το Βερολίνο και το Παρίσι.

Μετά τη συνάντηση της περασμένης εβδομάδας, ο Βούτσιτς της Σερβίας δήλωσε ότι δεν είναι αισιόδοξος για την επίλυση της κρίσης. Ο Κούρτι επανέλαβε ότι το Κοσσυφοπέδιο δεν θα δεχθεί ποτέ τη δημιουργία Ένωσης Σερβικών Δήμων, την οποία απαιτεί η Σερβία.

Αυτό θα προέβλεπε τη δημιουργία μιας εκτελεστικής δομής, υποστηριζόμενης από το Βελιγράδι, εντός του Κοσσυφοπεδίου για τους εθνικά Σέρβους που ζουν εκεί. Η Πρίστινα υποστήριξε ότι η ένωση μπορεί να υπάρξει, αλλά όχι με εκτελεστικές εξουσίες.

Εν τω μεταξύ, η πρόεδρος του Κοσσυφοπεδίου Βιόσα Οσμάνι όρισε την 18η Δεκεμβρίου για τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών για την ανάδειξη δημάρχων στους τέσσερις δήμους στο βορρά, όπου οι θέσεις εγκαταλείφθηκαν από τους εκπροσώπους της σερβικής εθνικής μειονότητας.

Η Οσμάνι δήλωσε ότι θα ζητήσει διεθνείς εκλογικούς παρατηρητές, προσθέτοντας ότι οι αρχές «θα λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου οι πολίτες, ανεξαρτήτως εθνικότητας, να αισθάνονται προστατευμένοι, ασφαλείς και να ασκούν τα συνταγματικά τους δικαιώματα».

Πηγή: euractiv.gr